Fabrikaların kapanmaması için ‘can suyu’ istiyoruz

Başak Işık GÖKÇAM

Dünya pazarlarında ya­şanan gerileme Türk ihracatçısını zorlama­ya başladı. Kurundaki artışın enflasyonun altında kalması nedeniyle pazar kaybına uğ­rayan ihracatçılar, ‘can suyu’ takviyeler bekliyor. Paris’teki Memleketler arası İnşaat Endüstri­si Fuarı’nda (Batimat) konu­şan Türkiye İhracatçılar Mec­lisi (TİM) Lider Vekili ve İstanbul Demir ve Demir Dı­şı Metaller İhracatçıları Bir­liği (İDDMİB) Yönetim Kuru­lu Başkanı Çetin Tecdelioğlu, faiz indirimini kasım ayında beklediklerini belirterek, “Ka­sım- aralıkta en azından bir fa­iz indirimiyle ilgili hareket ge­lirse bu bize umut olur” dedi.

Faiz indirimiyle ilgili sinyalin geç gelmesinin umutlarını ve heyecanlarını kaybettirdiğini söyleyen Tecdelioğlu, “İç pa­zar yüksek faizle, dış pazar da düşük kurlu enflasyonla giden siyasetle bastırılıyor. Biz bu­güne kadar Türkiye›de böylesi bir kriz görmedik.

Hem iç pa­zarda hem de dış pazarda bas­tırılan bir kriz birinci kere yaşıyo­ruz. Burada ister istemez ve­rimlilik, tasarruf önlemleri ve rekabet edebilmeyle ilgili çok önemli sanayicilerimiz hesap yapmakta. Bu hesabı yapar­ken karşımıza bu sefer personel çı­karma geliyor. Haliyle norm takımımızı kaybetmek, işçi­yi çıkarmak istemiyoruz. Bir süre sonra işlerin güzele dö­neceğini biliyoruz. Bununla il­gili bekleyişimiz var. İhracat­çılar olarak norm takımımızı kaybetmemek için kısa çalış­ma ödeneği gibisi bir çalış­ma için Çalışma ve Toplumsal Gü­venlik Bakanlığı’ndan takviye istiyoruz.

En azından 6 aylık süreçte yüzde 2’lik dayanağın yüzde 10’a çıkartılmasını ta­lep ediyoruz. Zira bize can suyu lazım. Şu an ihracatçı can suyu istiyor. Bu can suyu da kur siyaseti, emekçi çalışma ödenekleri yahut vergiyle ilgili olabilir. Yani bize bir can suyu lazım ki ihracatımızın devam etmesini sağlamayı becerebi­lelim. Yoksa fabrikalar kapa­nır, personel çıkartılır. Endüstrici, bu büyük ziyanları taşıyamaz” di­ye konuştu.

“Faizde indirim hareketinin başlaması umut olacaktır”

Yurt içi konut kesiminde 6 Şubat’ta yaşanan sarsıntının yaratmış olduğu bir konut ha­reketliliği olduğunu belirten Tecdelioğlu, “Yurt içi bölümde sarsıntının yaratmış olduğu ko­nut hareketliliği Türk müte­ahhitler tarafından yapılıyor. Yerli materyaller kullanılıyor ve bu yıl yaklaşık 220 bin ko­nut şu an için bitmiş durumda.

Ciddi manada sarsıntıyla ilgili konut hareketliliği olduğunu görebiliyoruz. Önümüzdeki yıl da yaklaşık 400 bine yakın daha konut bitecek. Yani bu yıl 2024 yılındaki 200-220 bin, önümüzdeki yıl 400 bin konu­tun yaratacağı inşaat malze­mesi muhtaçlığı bölümde hare­ketlilik yaratıyor. Buna ek 400 bin konut da özel sektö­rün hareketliliği bekleniyor. Pazarda aslında ötelenen bu.

Yani şu an beşerler borçlana­madığı, konut kredisi alamadığı, birinci el konutla ilgili borç­lanma yapamadıkları için ye­nileme projesi ve kentsel dö­nüşüm projesi dediğimiz pro­jelerde yüzde 30’a hatta tahminen de yüzde 50’ye yakın yavaşla­ma yaşanıyor” dedi. Ruhsat­lar alınmış olsa dahi şantiye kurulmadığını söyleyen Çetin Tecdelioğlu, “Çünkü her ruh­sattan sonra 2 yıl mühlet var. Be­lediyeler süreyi veriyor, bu konut yıkılıp yapılacak diyor. Lakin 2 yıl müddet var ve bu 2 yılın geçme­si bekleniyor.

İnsanlar parası­nı şu an faizde tutuyor. İnsan­lar parasını konuta yatırmak istemiyor. Faiz daha büyük pa­ra kazandırıyor. Parasını faize yatıran yatırımcı, konuta para yatırmak istemiyor. İşte onun için faizlerin geriye gelme­si, faizlerin düşecek algısının yaratılması birçok yatırımcı­yı konuta yanlışsız çevirir, konu­ta yatırım yapmaya başlanır. Onun için faizdeki indirim ha­reketinin başlaması bir umut olacaktır. Bu çok önemli” diye konuştu.

Afrika’nın kapısı Fransa’dan açılacak

Dünyanın önde gelen ya­pı fuarlarından biri olan ve 2 yılda bir düzenlenen Paris’te­ki Milletlerarası İnşaat Endüst­risi Fuarı’na (Batimat) 80’den fazla firma ile katılan Türki­ye, fuarda temsili en yüksek üçüncü ülke oldu. Türkiye’nin bu fuarda 9’uncu sefer yer aldı­ğını söyleyen İDDMİB Yapı Malzemeleri Sektör Başkanı Burak Özelci, “Avrupa’daki re­sesyon ve küçülmenin etkile­ri, kesimi önemli manada zor­ladı.

Batimat Fuarı da bu an­lamda yalnızca Avrupa değil, Avrupa’ya bağlı Afrika ülkele­rine mal satmak için de değerli bir köprü misyonu görüyor. Hat­ta fuar Afrika’ya katma bedelli mal satmanın da köprüsü. Bu köprüyü âlâ kullanmak lazım. Şayet Afrika’ya katma kıymetli mal satmak istiyorsak Fransız tüccarlarla iş yapmak kıymetli. Afrika kıtasının tamamı bizim şu an projeksiyonumuz ve he­defimizin içinde olan bir yer.

Bu nedenle bu fuar hedefleri­mize ulaşmamız için stratejik ehemmiyet taşıyor ve biz buradaki buluşmada yalnızca Fransa’da­ki 66 milyon insanı değil, 1 mil­yara yakın Afrika kıtasını he­defliyoruz. Bizim, bu pazar için iştahımızı artırmamız lazım. Hem Fransa hem de Afrika kı­tası ile ilgili farklı başka stratejiler oluşturmamız gerekiyor” dedi.

Alternatif pazarlara gereksinim var

Karbon ayak izi pürüzüne takılmadan eser satılabilecek pazar yaratmaya gereksinim olduğunu belirten İDDMİB Yönetim Kurulu Lideri Çetin Tecdelioğlu, “Emisyon konusunda Afrika’nın yaptırımları daha seyrek. AB içinde olduğu için de alternatif pazar olma özelliğine sahip. Biz 100 ünite mal üretiyorsak ve bunun yüzde 50-55’ini Avrupa’ya satıyoruz.

Bu satışlar sonucunda da karbon ayak iziyle sorgulanacak ve vergilere tâbi tutulacağız. Geriye kalan yüzde 40- 45’lik malımızı da karbon ayak izine takılmadan satabileceğimiz pazarlar yaratmamız gerekiyor. Afrika’ya mal satmak bu noktada da bizim için bir fırsat olacak. Bu fuardan Türk firmaları üzerinde milyar doların üzerinde iş birliği doğabileceğini düşünüyorum zira birçok firmanın iş birliği ve sipariş duyumlarını aldık” dedi.

Fuarın gözdesi geri dönüşüm eserler oldu

Bu yılki Batimat Fuarı’nda sürdürebilirliğin çok fazla ön plana çıktığını İDDMİB Yapı Malzemeleri Sektör Başkanı Burak Özelci, “Avrupa’da artık plastik, alüminyum, hırdavat döküm üzere birçok alanda geri dönüşüm eserler ön plana çıkmış. Eserlerin değişen ve gelişen teknolojiye uygun, daha hafif, daha ekonomik, daha çok gayeli kullanım üzere birçok noktalar ön plana çıkıyor. Mesela bir kapı kolu firmamız çok küçük bir ambalajla eserini paketleyebiliyor. Bir el arabası kürek yapan firmamız bir konteynerin içine 2 bin 100 tane el arabası sığdırıyor. Beşerler kullanmadığı alanları daha kullanışlı hale getirmeye çalışıyor. Artık pandeminin yaratmış olduğu ömür halindeki değişiklik ve ona doğan talebi görüyoruz. Ayrıyeten bu yıl fuarda bir de güçteki tasarrufun üzerinde çok durulduğunu gözlemliyoruz. Hassaslık ön plandaki yerini almış” dedi.