Mehmet Hanifi GÜLEL
Türkiye beyaz eşya endüstrisi son iki yıldır ihracat pazarlarında önemli bir daralma yaşıyor. İhracattaki kaybı iç pazarla kısmen telafi eden bölüm, ihracatta rekabet gücünü zorlayan girdilerde teşvik takviyesi talep ediyor. Bölüme ait 2024 yılının bilgilerini pahalandıran Türkiye Beyaz Eşya Sanayicileri Derneği (TÜRKBESD) Başkanı Gökhan Sığın, iç satışların yüzde 7 artarak 10 milyon 175 bin adede ulaşırken, ihracatta ise gerileme trendinin devam ettiğini ve evvelki yıla kıyasla yüzde 3 oranında düşüş yaşandığını aktardı.
Bu periyotta ihracat ve iç satışlardan oluşan toplam satışların yüzde 0,4 düşüşle evvelki yılla yakın düzeyde 32 milyon 594 bin adet ile kapattığını aktaran Sığın, “İhracatta devam eden gerilemenin üretim adetlerine de yansıyor. 2024 yılında üretim ölçüsünde bir evvelki yıla nazaran yüzde 2’lik bir azalma kaydedildi. Yılın son ay verisine bakıldığında ise tüm kıymetlerde negatif taraflı sonuçların oluştuğu görülüyor. Aralık ayında, geçen yıla kıyasla iç satışlarda yüzde 1 oranında bir düşüş yaşanırken, ihracat tarafında ise yıllardır görülen küçülme devam ederek yüzde 11’lik bir gerileme yaşandı. 2024 ihracattaki düşüş ve iç pazar canlılığı açısından kırılgan bir istikrarda kapattık” dedi.
Sektörün yüzde 7’lik üretim hacmi ile Avrupa’da birinci, dünyada ise en büyük ikinci üretim merkezi pozisyonunda bulunduğunu kaydeden Sığın, 60 bin direkt 600 bin dolaylı istihdam alanı sağlayan bölümün Ar-Ge, dijital dönüşüm ve yeşil dönüşüm yatırımlarıyla dünya çapında rekabet ettiğine vurgu yaptı.Sığın, kesimin, 32 milyon adetlik üretim ve 22,5 milyon adetlik ihracat kapasitesine sahip olduğuna da dikkat çekti.
“İhracatı teşvik edici siyasetlere muhtaçlık duyulan bir dönemdeyiz”
İhracatta son iki yıldır devam eden düşüşe işaret eden Sığın, gelinen noktada ihracat hacminin pandemi evvelki periyoda yaklaştığını belirtti. İhracattaki küçülmenin dal açısından kritik bir eşiğe ulaştığına vurgu yapan Sığın, “İç piyasada kaydedilen büyümeye karşın 2024’te toplam pazar büyüklüğü hafif bir düşüşle neredeyse tıpkı kaldı. Bölümü dış pazarlardaki dalgalanmalardan koruyan en değerli etmen her daim iç pazar canlılığı oldu. Kesimimiz şu ana kadar kapasite kullanımı ve istihdamda bir daralma göstermedi.
Ancak, son 2 yıldır ihracatta değerli kayıplar yaşıyoruz. Global piyasalarda çok değerli bir güzelleşmenin beklenmediği gerçeği de göz önünde bulundurulduğunda, ülkemizde ihracatı teşvik edici siyasetlere daha fazla muhtaçlık duyulan bir devirdeyiz. Bilhassa altını çizmek isteriz ki, uzun yıllar içinde ülke olarak elde ettiğimiz kazanımları korumak en büyük önceliğimiz olmalı. Ülkemizin ihracatını destekleyen siyasetlerden geri adım atılmaması büyük değer taşıyor” diye konuştu.
“Enerji verimliliği olan buzdolabı %16 tasarruf sağlıyor”
Sektörün üretim yapısının korunmasına yönelik kaygılarının sürdüğüne değinen Sığın, “Enerji verimli eserlerin kullanılması halinde daima çalışan bir buzdolabı eserini ele aldığımızda 2014’te kıyasla bugün yüzde 16 güç tasarrufu sağlandığı görülüyor. Güç verimli eserlerin piyasada yaygınlaşmasıyla doğal kaynakların korunmasına, üretim ve ihracata dayanak olunacak. Bu cins eserlere teşvikin ulusal servete katkı sağlayacağına inanıyoruz.”
“Girdi maliyetleri denetim altına alınmalı”
Küresel ekonomik zorluklar, enflasyon ve artan hammadde maliyetlerinin endüstriciler üzerindeki baskıya dikkat çeken TÜRKBESD Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Fatih Özkadı, “GEKAP’ın endüstriciler üzerinde önemli maliyet baskısı yaratmakta ve enflasyonist tesir doğuruyor.
2020’den bu yana GEKAP’ta yüzde 900’e varan artış yaşanırken, birebir devirde ÜFE ve TÜFE’de artış yüzde 495, personellik maliyetlerinde yüzde 790, doğal gazda yüzde 650, elektrikte ise yüzde 550 düzeyinde gerçekleşti. Rekabetçiliğin sürdürülebilmesi için girdi maliyetlerinin denetim altına alınması ve sanayicileri destekleyecek düzenlemelerin hayata geçirilmesi büyük değer taşıyor” dedi.
TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Yavuz ise farklı türevlerdeki yassı çelik eserlerin dallar için stratejik bir değere sahip olup olduğunu ve toplam maliyetlerin yüzde 17’sini oluşturduğunu söyledi. Yavuz, yassı çelik fiyatlarındaki artış, maliyetleri direkt etkilediğini ve bu artışın enflasyonist bir baskı yarattığına vurgu yaptı. TÜRKBESD Yönetim Kurulu Üyesi Semir Kuseyri de yetkili servis olmamasına karşın tüketicileri mağdur edildiğine dikkat çekti.
