Özlem SARSIN
Ege Sanayi Odası İdare Konseyi Lideri Nadir Yorgancılar, 2024 yılının birinci meclis toplantısında enflasyonla uğraş edilecekse içerdeki kısıtlamaların sağlanması gerektiğini söyleyerek, “Bol parayla bol harcamayla enflasyon düşmez. Enflasyonu düşüreceksek kemerleri sıkacağız. Diğer yolu yok. Sanayicimiz enflasyonu bu sene yüzde 60 bekliyor.
Biz şayet bu sene yüzde 60 enflasyonu gerçekleştirirsek 2023 ile hiçbir fark kalmıyor. Bu açıdan enflasyonun yeni yılda aşağı gideceğini varsayım ediyorum” dedi. Yurt dışında PMI endekslerine bakıldığında taleplerin azaldığını gördüklerini de söz eden Yorgancılar, “Dışarı satamıyoruz içeri satamıyoruz biz nasıl döneceğiz? Hepimizin konuştuğu yeni yıl artırımları var önümüzde.
Zamların 2024 yılının gerçek maliyetlerini nasıl artıracağını nisan ayı üzere göreceğiz. Döviz kurlarına gelirsek, yurt içinde maliyetlerinizin arttığı bir ortamda döviz kurunun yükselmemesi durumunda fiyatı tutturmanız kelam konusu değil. Bunun diğer bir izahı yok. Sizin her türlü hammadde girişiniz TL olarak artacak fakat döviz birebir bazda kaldığı takdirde bizim ihracatta karşılayabilme imkânımız olmayacak” dedi.
Küresel riskler paralelinde Türkiye özelindeki risklerden de bahseden Yorgancılar, “Ekonomi idaresinde muhtemel değişiklik, değişmese dahi, enflasyonla gayretin yarım kalması, artan jeopolitik risklerin yaratacağı askeri, siyasi, ekonomik problemler, AB’de talep daralmasının devam etmesi Türkiye’yi bekleyen mümkün riskler…
Bunun yanı sıra, yabancı yatırımcıların çekincelerini artıran türel kararlar, artan gelir dengesizliği ve fakirleşmenin toplumsal mevzuları tetiklemesi, borcu olan ve nakit istikrarı bozulan KOBİ’lerin neden olacağı sıkıntılar, kapanma olmasa dahi yeni salgın riskleri, istihdam piyasasında arz-talep dengesizliği, beyin göçü, mülteci ve göçmen siyaseti üzere riskler var önümüzde” diye konuştu.
Yorgancılar, bu tablo paralelinde üyelerle yaptıkları anketlerde firmaların yüzde 46’sının 2024 yılı birinci yarısında içerde iktisadın makûs olmaya devam edeceğini, yüzde 35’inin daha da makûs olacağını düşündüğünü söyledi.
Yorgancılar anketle ilgili kelamlarına şu formda devam etti: “İyileşme umudu taşıyanların oranı yalnızca yüzde 19. Firmaların yüzde 40’ı iç pazarda siparişlerinin değişmediğini, yüzde 32’si farklı oranlarda da olsa arttığını bildirdi. Yalnızca yüzde 28’i azalış bildirdi. Firmaların yüzde 37’sinin dış pazarda siparişleri değişmezken, yüzde 34’ünde azalma, yüzde 30’unda da artış gerçekleşmiştir.
Genel olarak değerlendirdiğimizde siparişlerde yaklaşık üçte bir oranında artış ve azalış kelam konusu olmuş ki, bu da 2022 yılına nazaran durumun kurtarılmaya çalışıldığını ortaya koymaktadır. “2023 yılında üretiminiz, global yavaşlamadan nasıl etkilendi?” sorusuna üyelerimizin yüzde 45’i üretimlerinin azaldığını, yüzde 31’i değişmediğini, yüzde 24’ü de arttığını bildirmiştir. Yani, global yavaşlamayı üyelerimiz neredeyse yarı yarıya hissetmiş üzere görünmektedir.
Üyelerimizin yarısı dolar/tl kurunun 40 liranın üstüne çıkacağı öngörüsünde bulunmuştur.” Yorgancılar ayrıyeten, üyelerin yüzde 43’ünün de yılsonu enflasyonun yüzde 60 ve üzeri olacağını düşündüğünü belirterek, “OVP’de enflasyon beklentisinin yüzde 33 olduğunu da hatırlatalım. Lakin sonuçlara baktığımızda katiyetle yüzde 30’larda bir beklenti olmadığını net olarak görmekteyiz” dedi.
