Necmi ÇELİK
Sürat Kargo ve Hız Lojistik’in de içinde yer aldığı Bacacı Küme kapsamında faaliyet gösteren Port Filo Kiralama 2022 yılında sektöre giriş yaptı. Port Filo Kiralama Genel Müdürü Ogün Bükülmeyen, hafif ticari araç kiralamasında da değerli bir oyuncu olmayı ve bu formda yenilikçi yaklaşımlarla lojistik sektörüne daha fazla yarar sağlamayı hedeflediklerini söyledi.
Ogün Bükülmeyen “ Biz rakiplerimizin elinden hisse almaktan ziyade, gelişen, tekrardan büyümeye başlayan bir bölümün içine dahil olmuş olduk. O yüzden yeni oyuncuların girmesi eskilerin elinden bir hisse almaktan çok, yeni müşterileri katmak açısından da kıymetli. Araç parkımızı ve kurumsal filo müşteri sayımızı da süratle büyütüyoruz” dedi. Ogün Bükülmeyen’in DÜNYA Gazetesi’nin sorularına verdiği cevaplar şöyle:
“Hedef tabana yayılmak”
Operasyonel kiralama kesiminde mevcut fotoğraf nasıl görünüyor?
2017 yılı Türkiye’de araç kiralama dalının en yeterli olduğu bir periyottur. Şu ana kadar en yüksek adedi yakalamış olduk dal olarak. 2017 senesinde Türkiye’de operasyonel kiralama araç filosu yaklaşık 366 bin adet idi, şu anda 254 bin adet. 2024 son çeyrek Tüm Oto Kiralama ve Mobilite Kuruluşları Derneği (TOKKDER) raporuna nazaran söylüyorum. 2017’de müşteri başı araç sayısı 6.5 adet civarındaydı. Şu anda bu sayı 10 adet. 2017 yılından sonra bu rakam yani müşteri sayısı azaldı.
2018 yılından itibaren başlayan döviz krizi ile beraber yavaş yavaş müşteri sayısı ve araç sayımız dal tarafında azalışa girdi. 366 binden sayı 2021’de 238 bin adede kadar düştü. Kesimde müşteri başına araç adedi de 13 -14’lere kadar çıktı. Artık yavaş yavaş tekrardan bir yükselme trendine girdi dal.
Bizim amacımız dal olarak 2028 senesine kadar, 2017 yılında olduğumuz düzeyleri yakalamak. Bizim kesimimizde aslında bir müşteriye fazla araç olmasından fazla müşteri başına daha az araç olması bizim için daha manalı. Bizim de amacımız kesim olarak tabana yayılmak. 2017 yılında bunu ciddi manada gerçekleştirme yolunda gidiyorduk. Hedefimiz Avrupa’da ve ABD’de olduğu üzere daha tabana yayılan, sadece büyük müşterilerin olmadığı, küçük müşterilerin de dahil olduğu, hatta ileride Amerika’da artık çok tanınan olan ferdi uzun devirli kiralamaların da dahil olduğu bir tarafa hakikat gitmek istiyoruz.
“Esnek kontrat önerdik”
Port Filo Kiralama olarak kesime nasıl bir farklılaşma sunuyorsunuz?
Özellikle pandemi döneminde ve ondan sonra ortaya çıkan en büyük gereksinimlerden birisi bölümün daha esnek olması istikametindeki beklentilerdi. Müşteriler tarafından bu çok dillendirildiği için biz de böyle bir boşluk gördük. Daha esnek kontratlar, daha esnek bir hizmet anlayışı sunmaya başladık. Olağanda operasyonel kiralamada yahut uzun periyot kiralamalarda 36 aylık, 48 aya varan kontratlar yapılıyor. Bu kontratlar müşteri tarafında çok süratli değişen bir dünyada onları çok fazla bağlayıcı bir pozisyona geldi. Yani korkmaya başladılar bu kadar uzun kontratlar yapmaktan.
Çünkü vazgeçilen kontratlardan cayma bedelleri üzere kıymetli mevzular vardı. Biz burada örneğin bir esneklik getirdik. Yani müşterilere daha esnek kontratlar önerdik. Hem uzun vadede onları finansal açıdan koruyucu hem fiyat farklarından etkilenmeden kontratlarından daha çabuk vazgeçebilecekleri bir model geliştirdik. Böylelikle muhtaçlığı olmayan araçların yalnızca kontrat yapıldığı için ellerinde kalması üzere bir pozisyondan müşterilerimizi çıkarmaya çalıştık. Bu türlü bir anlayışla geldik pazara. Zira bilhassa 2023 yılında bölüm oyuncuları, rakiplerimiz çok fazla uzun periyotlu sabit fiyat avantajı sunamadılar. Bizim üzere birkaç firma sundu.
Bu şekilde bir fark yaratabildik. Olağan dalda çok büyük rakiplerimiz, çokuluslu firmalar var. Bilhassa son periyotta küresel ölçekte birleşmeler yaşandı. Türkiye’de de operasyonlarını birleştirdiler ve birleştirdikten sonra çok büyük araç adetlerine ulaştılar. Bu büyük rakiplerle bu yeni kurulan firmaların birebir rekabet etmesi çok mümkün değil. Fakat daha butik hizmetler, müşterilerin daha yakından takip edildiği hizmetler sunarak ayrışmaya çalışıyoruz.
“Sektör yüzde 4-4,5 büyür”
Sektör 2024’te nerede duruyor? 2024 sonu ve gelecek devir için öngörünüz nedir?
Biz 2022’den 2023’e bölüm olarak yaklaşık yüzde 3.7’lik bir büyüme gördük. Yani 245 binden 254 bin üzere bir adede geldik. Artık birinci çeyrekte de bu sayısı koruduk operasyonel kiralama tarafında. Bizim büyümelerimiz açık söylemek gerekirse Türkiye ekonomisinin büyüme yüzdeleriyle çok paralel gidiyor. Yani biz bu sene Türkiye’deki büyümenin yaklaşık olarak yüzde 4- 4.5 civarında olacağını düşünürsek filo kiralama bölümünde de aşağı üst bu usulde bir büyüme olur diye iddia ediyoruz.Yani 254 binden 265 bin, 270 bin civarındaki rakamlara geliriz üzere gözüküyor. 2025 yılından sonra özellikle 2026- 2028’i kapsayan dönemde daha rahat bir pazar ortamı olacağını düşünüyoruz. Kesimde büyüme ivmesi daha da hızlanacak inancındayız.
“Elektrikli araçlarla birlikte oyun değişebilir”
Elektrikli araçların gelişimi sizin pazarı nasıl tesirler?
Tabii burada elektrikli araç üreticilerinin Türkiye’ye yatırımları artacak görünüyor. Örneğin BYD’nin yatırımı başladı. Muhtemelen Cherry de gelecek, o denli gözüküyor. Herkes yalnızca binek elektrikli aracı konuşuyor. Ben şahsen bu yatırımlarla bir arada hafif ticari elektriklide de yatırımlar olabileceğini bekliyorum. BYD tarafında kesinlikle bir eser geleceğini düşünüyorum.
Burada da oyun değişebilir ve o vakit bizim başka kargo firmalarıyla da kiralama işine girme olasılığımız daha da artar. Hız Kargo’yla elektrikli araç konusunda da görüşmelerimiz var. Hız Kargo’nun kendisine ilişkin birkaç tane denemek için aldığı elektrikli hafif ticari aracı da var. Nasıl bir verimlilik alabiliriz diye test ediyorlar. Operasyonel kiralamada hafif ticari araçların ve elektrikli araçların hissesinin artışı için de yakın bir gelecekte daha uygun bir pazar ortamı oluşur diye düşünüyorum.
“Hafif ticari araçların kiralama pazarındaki hissesi artacak”
2009 yılında yönetmeliklerin değişmesi sonucunda hafif ticari araç pazarından kesim çekilmek zorunda kaldı. Burada bir yönetmelik değişikliğinden ötürü 10 sene hafif ticari araç kiralamasına kesim orta vermiş oldu. 2019’da Yönetmelik tekrar değişti ve hafif ticari tarafta araç kiralamasının önü tekrar açıldı. Bu natürel ki bizim için dal açısından çok sevindirici bir şey, zira hafif ticari araç kiralaması binek araç kiralamasıyla neredeyse hiçbir farkı olmayan, çok az operasyonel farklılıkları olan bir şey.
Tabii bu pazarın açılmasıyla birlikte aslında dal olarak çabucak hafif ticari araçları eser gamımıza dahil ettik. Port Filo olarak da birebir adımları attık. Bizim küme şirketlerimizden Türkiye’nin en büyük kargo şirketlerinden biri olan Hız Kargo’yla hafif ticari araçlar kiralaması tarafında çalışmaya başladık. Onunla yaptığımız çalışma, bizi öbür lojistik kesimindeki müşterilerle de tanıştırdı. Hafif ticari araç kiralaması tarafında aslında önemli bir oyuncu olmak istiyoruz, yeniden bu daldan biraz ayrıştığımız bir nokta bu olacak.
