Nagihan KALSIN
Gerekli tedbirler alınmadan çöpe atılan telefon, tablet ve bilgisayarların büyük güvenlik riskleri taşıdığını anlatan Atık İdaresi ve Atıktan Güç Üreticileri Derneği (TAYED) Genel Başkanı Ali Rıza Öner, “Türkiye’de her yıl 700 bin ton elektronik atık çöpe atılıyor. Ülke iktisadı yıllık 1 milyar euroluk kayba uğruyor. Bunların yüzde 15’ini bilgisayar ve tabletler, yüzde 9’unu cep telefonları oluşturuyor.
Bunlar, gerekli önlemler alınmadan çöpe atıldığında kişisel yahut hassas bilgilerin makûs niyetli bireylerin eline geçmesi kaçınılmaz oluyor” dedi. TAYED Başkanı Öner, kullanılmadığı için çöpe atılan elektronik atıkların dijital mezarlık olarak anıldığını söz ederek, şunları söyledi: “Biz tüketiciler tüm bilgileri inançlı bir biçimde silmek için kolay erişime ve bilgiye sahip olmadığımızdan; çöpe attığımız bir elektronik eşya, büyük felaketlere yol açabilir.
Açık kalmış toplumsal medya hesapları, e-postalar, galerideki özel fotoğraflar, ferdî bilgiler üzere tüm hayati verilerimiz bu yolla makus niyetli şahısların eline geçebilir. Bu sebeple yapılacak en düzgün şey, aygıtınızı bir yenileyiciye satmaktır. Bu yenileyici, tüm verileri özel araçlarla silecek, aygıtı fabrika ayarlarına sıfırlayacak ve sonra yenilenmiş eser olarak satacaktır.”
Türkiye elektronik atıkta dünyada 17. Sırada
Dünyada en fazla elektronik atık üreten ülkeler sıralamasında yıllık 7 milyon ton ile ABD başı çekiyor. TAYED Başkanı Ali Rıza Öner, ABD’nin gerisinden 6 milyon ton ile Çin’in, 2.5 milyon ton atıkla Japonya’nın geldiğini belirtti. Türkiye’nin yıllık 700 bin ton elektronik atık ile dünya sıralamasında 17’nci sırada olduğunu kaydeden Öner, “Türkiye’de e-atıkların yüzde 20’si büyük konut eşyaları, yüzde 37’si elektrik süpürgesi, tost makinesi üzere küçük mesken eşyaları, yüzde 17’si ısıtıcılar, yüzde 15’i laptop, bilgisayar ve notebook’lardan, yüzde 9’u cep telefonları, yüzde 2’si aydınlatma eserlerinden oluşuyor” dedi. Öner, Türkiye’de elektronik atıkta geri dönüşüm oranının ise yüzde 10’lar düzeyinde olduğunu söyledi.
