Teklif üzerinde söz alan Saadet Partisi Küme Başkanvekili İsa Mesih Şahin, globalleşme rüzgarına karşı Türkiye’nin yerli markalarla korunabileceğini söyledi. Şahin, “Yerli markaların desteklenmesi ve pazar fırsatlarına ulaşmalarının sağlanması elzemdir.” diye konuştu.
Şahin, haksız rekabetin oluşmaması ismine pazar hissesi sonlarının tekrar gözden geçirilmesi gerektiğini lisana getirdi.
Global rekabete odaklanılmasını isteyen Şahin, firmaların, yeni çağın gereklerine nazaran hazırlanmasının zarurî olduğuna dikkati çekti.
Saadet Partisi İstanbul Milletvekili Birol Aydın da teklifteki düzenlemelerin gerekli olduğunu belirterek, soru işaretlerinin giderilmesini istedi.
Tüketici Hakem Heyetlerine yapılan müracaatlara işaret eden Aydın, siber dolandırıcılığın vatandaşların en çok şikayet ettiği mevzuların başında geldiğini vurguladı.
“Teklif, bölüm içinde sonuçları bilinmeyen düzenlemeler getirmek manasına gelmektedir”
İYİ Parti Çanakkale Milletvekili Rıdvan Uz, teklifle direkt satışla ilgili düzenlemeler yapılacağını aktardı.
İktidarın teklifi ivedilikle yasalaştırmak istediğini savunan Uz, “Teklifin Türk milletinin gereksinim ve beklentilerine yönelik olmaktan fazla birtakım yabancı yatırımcıların talepleri doğrultusunda hazırlandığını görüyoruz. Bu teklif, süratli yasama yoluyla kesim içinde sonuçları bilinmeyen düzenlemeler getirmek manasına gelmektedir.” halinde konuştu. Uz, vatandaşların borçlandırmayla tüketime teşvik edildiğini savundu.
“Teklif, süratli değişimin sonucu olarak ortaya çıkmıştır”
MHP Antalya Milletvekili Abdurrahman Lider, tüketicinin korunması için bugüne kadar çok sayıda düzenleme yapıldığını anlattı.
Tüketici haklarının korunmasının Anayasa’da yer aldığını belirten Lider, şöyle devam etti:
“Teklif, süratli değişimin sonucu olarak ortaya çıkmıştır. Elektronik ticaretin ve dijital platformların kullanımının artması mevcut yasal düzenlemelerin güncellenmesi gerekliliğini doğurmuştur. Tüketici kredisi mukavelelerinin uzaktan bağlantı araçlarıyla yapılabilmesine, tüketicilerin finansmana daha kolay erişimine yönelik düzenlemeler teklifin ana sınırlarını oluşturmaktadır. Düzenlemeyle tüketiciler şubelere gitmeden kredi süreçlerini tamamlayabilecek, kredi mukavelesi sona erdikten sonra da hesaplarını kullanmaya devam edebileceklerdir. Bu tıp değişiklikler tüketici dostu finansal ortam yaratılmasına katkı sağlayacaktır.”
Abdurrahman Lider, elektronik ticaretin tesirinin arttığının altını çizerek, teklifin tüketicilerin sıkıntılarını da çözmeyi hedeflediğini bildirdi.
Teklifle, tüketiciyi aldatıcı reklamların da ele alındığını lisana getiren Lider, bu alandaki yaptırımların artırılmasının hedeflendiğini kaydetti.
“İstihdamın artmasını, ticaretin gelişmesini istiyoruz”
DEM Parti Hakkari Milletvekili Öznur Bartin, düzenlemede, tüketicinin korunmasına yönelik hiçbir unsurun yer almadığını savundu. Teklifin daha kapsayıcı bir anlayışla ele alınması gerektiğini söyleyen Bartin, “Türkiye’de e-ticaret bölümü son yıllarda değerli bir büyüme kaydetmiştir. 2022 yılının birinci altı ayında e-ticaret hacmi 348 milyar TL’ye ulaşmış, bu da bir evvelki yıla nazaran yüzde 116’lık bir artış manasına gelmektedir.” dedi.
Platform iktisadının bir kesimi olan motokuryelerin daha garantili çalışma şartlarına kavuşmaları gerektiğini lisana getiren Bartin, “Sosyal güvenlik haklarının sağlanması, çalışma saatlerinin düzenlenmesi ve gelir adaletinin sağlanması kıymet arz etmektedir. Bu durum, motokuryelik mesleğinin, gerekli düzenlemelerinin yapılmaması nedeniyle büyük bir risk altında olduğunu göstermektedir.” diye konuştu.
CHP Kocaeli Milletvekili Nail Çiler, torba kanun uygulamasını eleştirerek düzenlemenin 2 unsuruna karşı olduklarını anlattı.
“E-ticaretin KOBİ’leri koruyacak bir yapıda olması gerekir.” diyen Çiler, düzenlemenin bu türlü olmadığını söyledi. Yapılan düzenlemeyle devletin kasasına girmesi gereken çıkardan vazgeçildiğini savunan Çiler, şöyle konuştu:
“Biz istihdamın artmasını, ticaretin gelişmesini, KOBİ’lerin ayakta durmasını elbette istiyoruz. Ülkemize yatırım gelmesini ve üretimin artmasını natürel ki destekliyoruz. Lakin bir müddettir getirilen kanun tekliflerini şaşkınlıkla takip ediyoruz. 10 saatte kanun teklifi komitede kabul edildi. Tali komitede görüşülmesi gereken teklif tali komiteye gönderilmedi. 10 saatte bitirdik komitede. Anayasa’ya uygunluk kontrolü yapılmadan çabukla kanun teklifi yaptık. Elbette ülkemize yatırım yapan kapsayıcı ekonomik kurumlara imkan tanımak gerekir lakin yatırım gelsin diye ısmarlama kanun yapmak da bu Meclisin yüküne yakışmıyor.”
“Mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlıyoruz”
Teklifin birinci imza sahiplerinden AK Parti Denizli Milletvekili Şahin Tin, düzenlemenin tüketicilerin haklarını güçlendireceğini, ekonomik istikrarı artıracağını ve toplumun tüm kesitlerine yarar sağlayacağını belirtti.
Doğrudan satış sistemlerinin yasal çerçevesini netleştirdiklerini kaydeden Tin, “Hem tüketicilerimizi hem de gelir elde etmek isteyen direkt satıcılarımızı müdafaa altına alıyor, piyasanın daha sağlıklı işlemesini hedefliyoruz. Bu düzenlemelerle halk ortasında saadet zinciri olarak da bilinen ve yasa dışı piramit satışlarla direkt satışlar ortasındaki ayrımı belirleyerek yasal olmayan piramit sistemlerinin neden olduğu mağduriyetlerin önüne geçmeyi amaçlıyoruz.” dedi.
Kurallara uymayanlara yönelik caydırıcı para cezalarını devreye sokarak, piyasa disiplini sağlamayı hedeflediklerini anlatan Tin, mevcut cezalarla karşılaştırıldığında cezaları 10 kata kadar artıracaklarını belirtti.
Tin, düzenlemeyle birtakım şirketlerin korunduğu istikametindeki tenkitlere karşılık vererek, şunları kaydetti:
“(E-ticaret şirketleri) Teşvik kapsamına aldığımız yüksek teknolojik eserlere yatırım yaptığında indirime tabi tutulacak. Aslında bu kadar kolay olan bir şey. Çok farklı yerlere saptırarak aldatıcı bir formda toplum değişik kanılar içerisine sokulmaya çalışılmaktadır. Bu hakikat değildir.”
Teklifin tümü üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının akabinde Meclis Başkanvekili Sırrı Süreyya Başkan, birleşime orta verdi. Ortanın akabinde kurulun yerini almaması üzerine Lider, birleşimi yarın saat 14.00’te toplanmak üzere kapattı.
