Fidan, katıldığı Haber Küresel canlı yayınında gündemi kıymetlendirdi ve soruları yanıtladı. “Hamas Siyasi Büro Başkanı Yahya Sinvar’ın öldürüldüğü” savına ait soruya karşılık veren Fidan, 7 Ekim 2023’ten bu yana Türkiye’nin tüm platformlarda savaşın büyüyeceği tarafında telkinlerde bulunduğunu hatırlatarak, bugün savaşın jeopolitik problemleri beraberinde getireceğini gördüklerini belirtti.
Fidan, “Sinvar’ın öldürüldüğü” argümanına ait, “Henüz Hamas tarafından bir doğrulama yapılmadı, onu bekliyoruz. Olağan örgüt tarafından bir doğrulama yapılmadığı sürece bizim bunu şu anda data kabul etmemiz mümkün gözükmüyor lakin bir yalanlama da gelmedi an prestijiyle.” sözlerini kullandı.
Bakan Fidan, “Gazze, maalesef on binlerce temiz insanın katledildiği, soykırıma uğradığı bir açık hava mezarlığına dönüştürüldü.” dedi.
Hizbullah lideri Hasan Nasrallah ile öldürülmeden evvelki görüşmesine ait soruya karşılık veren Fidan, o görüşmeden sonra “Hizbullah’ın kapsamlı bir akına girişmeyeceği ve mevcut konumunu koruyacağı ve İsrail’in Beyrut’a bir müdahalesi olursa ona karşı direneceği” istikametinde bir müşahede yaptığını söz etti.
Fidan, o süreçte “İsrail’in başta Hamas olmak üzere, kendisi için tehdit oluşturan Hizbullah’ı, Yemen’deki Husileri ve daha diğer ögeleri teker teker ortadan kaldırma istikametinde bir askeri hareket planı içerisinde” olduğunu değerlendirdiklerini belirterek, Türkiye’nin savaşta yeni bir cephe açılmamasını istediğini lisana getirdi.
Bölge ülkelerinin Filistin konusunda gösterdikleri hassasiyeti Lübnan kelam konusu olunca göstermediklerini vurgulayan Fidan, “Orada bir duruş var. Bu duruş olağan manalı bir duruş, derin bir duruş. Sebepler ne, buna bakmak gerekiyor.” tabirlerini kullandı.
“(İsrail-İran savaşı) Bunu yüksek bir ihtimal olarak kıymetlendirmek gerekiyor”
Fidan, İsrail ile İran ortasında bir savaş halinin olup olmayacağının sorulması üzerine, “Bunu yüksek bir ihtimal olarak pahalandırmak gerekiyor. Bölge devletleri tarafından, bizim tarafımızdan yüksek bir ihtimal olarak kıymetlendirmemiz, yapılabilecek en isabetli adım olur diye değerlendiriyorum zira bu türlü bir ihtimalata hazır olmamız gerekiyor ülke olarak, bölge olarak. Bu yaygınlaşma, natürel ki istediğimiz bir yaygınlaşma değil. Bölgede savaşın yaygınlaşması daha farklı, istikrarsızlık alanlarının tetiklenmesi bizim arzuladığımız bir şey değil.” değerlendirmesini yaptı.
Türkiye’nin son 20 yıldır barışı sağlama ve çatışmalara son verme konusunda ağır efor harcadığını vurgulayan Fidan, “Dolayısıyla İran’la vuku bulacak rastgele bir çatışmanın, savaşa dönecek bir başlangıcın biz hiçbir halde destekleyicisi değiliz. Buna külliyen karşıyız ancak başka taraftan şayet İran, kendi legal müdafaasını yaparsa natürel bu, onun kendi hakkıdır.” diye konuştu.
Türkiye’nin muhtemel bir dünya savaşına ne kadar hazır olduğu sorusu üzerine Fidan, devletin birçok organının misyonu prestijiyle bu soruya yanıt vermek ve hazırlık yapmakla meşgul olduğunu söyledi.
“Türkiye, bölgesini tahlil etme konusunda üst düzeyde”
Fidan, “Türkiye’nin şu anda deneyim olarak hem bölgesini tahlil etme hem dünyadaki yeni gelişmeleri tahlil etme konusunda sahiden çok üst seviyede olduğunu söyleyebilirim.” dedi.
Mevcut global siyasi, ekonomik, teknolojik ve sosyolojik tüm gelişmelerin daha fazla bölünmeyi ve kamplaşmayı işaret ettiğine dikkati çeken Fidan, “Türkiye, 20 yıldır bir ateş çemberinin ortasında. Çok şükür, bütün bunların içinden sağ salim geçmeyi başardı ve bölgesinde bir abidevi bir anıt üzere yükseliyor, duruyor.” değerlendirmesini yaptı.
Fidan, Türkiye’nin dış siyaset ve güvenlik siyasetlerine değinerek, “Hiç kimsenin bir karış toprağında gözümüz yok. İlgimizi daha çok bölgesel kalkınma üzerinden, istikrar üzerinden, refah gelişimi üzerinden yürütmeye çalışıyoruz.” dedi.
Bakan Fidan, dünyanın gidişatına ait soru üzerine bunun, daima baş yordukları, çalıştıkları ve hazırlıkları bulunmaları gereken bahislerden biri olduğunu söyledi.
Uluslararası bağlantılardaki en büyük sorunun “öngörülemezlik problemi” olduğunu vurgulayan Fidan, ulus devletlerin giderek hem iktisat üzerinde hem teknoloji üzerinde denetimlerini daha da arttırma muhtaçlığı hissettiklerini tabir etti.
Fidan, Çin ile ABD ortasındaki ekonomik rekabete değinerek, iki ülke ortasındaki rekabetin tırmanacağına işaret etti.
“Türkiye, çıkarını ve güvenliği orada Amerika da olsa korur”
Fidan, Suriye’deki terör yapılanması ve ABD ile bağlara dair, terör örgütü PKK ile Türkiye’nin yük derecesine bakıldığında kimin daha fazla tercih edilebileceğini Amerikalılara sorduklarını aktararak, ABD’ye her vakit bölgede terör örgütüyle işbirliğine son vermeleri iletisini ilettiklerini ve bu işbirliğinin hiç kimsenin hayrına olmadığını vurguladı.
ABD ile bu bahislere dair konuştuklarını ve artık Türkiye’nin bu mevzudaki hassasiyetinin dikkate alındığını kaydeden Fidan, ABD, İngiltere ve öbür ülkelerin Suriye ve Irak’ta terör örgütü PKK’yla münasebetlerinden vazgeçmelerini temenni ettiklerini söyledi.
Fidan, Türkiye’nin bu hususta çok önemli olduğunu vurgulayarak, “Bir işin içinde Amerika var diye ‘Ben buraya dokunmayım’ demez Türkiye. Kendi çıkarını ve güvenliğini orada Amerika da olsa masraf korur, Suriye’de yaptığımız üzere.” dedi.
Türkiye’nin müttefik alakalarına ve problemlere yaklaşımına dair Fidan, “Eğer yeteneğiniz, kabiliyetiniz yoksa savaşta yenilirsiniz, barış ve işbirliğinde de sömürülürsünüz, hangi ittifakın içinde olursanız olun.” değerlendirmesinde bulundu.
Fidan, ülkelerin kendi haklarını tanımlayıp sonuna kadar peşinden gitmelerinin gerektiğine işaret ederek, “Türkiye’nin artırdığı kapasitenin bağlantılarda bizi daha tesirli, iştiraklerimizde daha vazgeçilmez bir aktör haline getirdiğini görmemiz gerekiyor zira girdiği münasebete daha çok kar getiren, yarar getiren bir aktörsünüz.” diye konuştu.
