Fikret ÇENGEL
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası (BTSO) Başkanı İbrahim Burkay, 2025 yılının bilhassa ikinci yarısından itibaren iktisatta daha olumlu bir tablo görmeyi beklediklerini söyledi. İş dünyasının bu sürece hazırlıklı olması gerektiğini vurgulayan Burkay, “Her kriz devri fırsatları da beraberinde getirir lakin buna hazır olmanız gerekir” dedi.
Ev tekstilcileri BTSO’nun iştiraki KFA Fuarcılık tarafından gerçekleştirilen program kapsamında Almanya’nın Frankfurt kentinde düzenlenen Heimtextil Fuarı’na çıkarma yaptı. Fuarda DÜNYA gazetesine özel açıklamalarda bulunan Burkay, dünya ekonomisindeki paradigma değişimi, Türkiye’deki gelişmeler ve dokuma dalının son durumunu aktardı. İşte Burkay’ın gündeme dair açıklamaları:
Dünya’da paradigma değişiyor
Dünyada bir paradigma değişimi var. Bir de bu sürece ayak uyduranlar ile uyduramayanlar var. Daha evvel ülkeler, gelişmiş, gelişmekte olan ve geri kalmış ekonomiler diye sınıflanıyordu. Lakin bu geçmiş yüzyılın kavramı. Şu yıllar yaşanan büyük değişim bu klasmanlarda yer alan ülkelerin kendini yine pozisyonlandırmaya çalıştığını görüyoruz. Yani geliş ülkelerde yer alan ülkeler küme düşecek, alt liglerdeki birtakım ülkeler üst kategoride yer alacak. Bunu sağlayacak güç de selektif yani seçici davranışlar.
Dünyayı uygun okuyan, beklenti ve gereksinimleri yanlışsız gören ülkeler tepelerde olacak. Yalnızca yüksek teknolojiye sahip olması kâfi değil. Bugün Avrupa’da yüksek teknolojiye sahip ülkeler de zorda. Bunun en âlâ örneği Almanya. Birçok bölümde önemli sıkıntılar yaşanıyor. İşte bu paradigma değişimine ayak uyduramamanın bir sonucu. Paradigma değişimin öncülerinden Çin uyguladığı siyasetlerle tek kurşun sıkmadan neredeyse tüm dünyayı istila etti.
Bugün otomobil üretmekten çok çip üretmenin, bilgi aktarmaktan öte bilgi üretmenin pahasını görüyoruz. Dünyanın en büyük araba şirketleri kan kaybederken, bu araçlara çip üreten Amerikalı NVİDİA trilyon dolarlık bir şirket oldu. Dünya Ticaret Örgütü işlevini yitirdi ve bölgesel paktlar öne çıktı. Korumacılık, ticaretin önüne örülecek yüksek duvarlar yeni devrin sn büyük kavgası olacak. ABD Başkanı seçilen Trump’ın öncelikli mevzularından biri bu. Çin’e karşı atılacak adımlar, ticaret muahedeleri çok büyük kıymet taşıyor.
Bir başka mevzu, bölgesel gerginlikler. Trump ile Ortadoğu ve Rusya-Ukrayna savaşının seyrinin değişmesi bekleniyor. Bir başka kıymetli husus da göçmenlik konusu. Türkiye, dünyadaki birçok ülke üzere sıkıntı bir süreçten geçti. Yüksek enflasyon, artan maliyet, kur, pazarların daralması ve öteki etkenlerin de sonucu olarak her alanda daralan bir süreç yaşadık. Lakin son periyot atılan adımlarla kanamayı durdurmayı başardık. Artık yeni bir periyoda girdik. Yapılan çözümlemeler ve seçici adımlarla dünyanın girdiği bu yeni periyoda gerçek hazırlanmalıyız.
Ticaret Bakanlığı ile Sanayi Bakanlığı’nın seçici yaklaşımları bu manada çok bedelli. Ticaret Bakanlığı’nın, bilhassa Amerika başta olmak üzere yeni pazarlar konusundaki stratejisi daha hedef odaklı. Sanayi Bakanlığı da HIT-30 programı ile bilhassa teknoloji alanında nitelikli projelere dayanak ve teşvik yatırım programı ile yeni sürece kıymetli bir kapı açtı. Gerçek pazarlar ve yanlışsız bölümlerin belirlenmesi ve kararlılıkla bu alanların desteklenmesi çok kıymetli.
Tekstil ülke iktisadının itici gücü
Süreci okurken salt matematiksel bir yaklaşım da hakikat değil. Dokumacılık, içinde barındığı tüm ögeleri yani konfeksiyon, deri, halı, mesken dokumacılığı ile büyük bir ekosistem. Tahminen katma kıymet açısından istenilen düzeyde değil ancak her vakit çok büyük bir potansiyel. Bunun en güzel örneklerinden biri İtalya. Bu ülkeye yıllık 47 milyar dolarlık ihracat katkısı sağlıyor. Finansal rasyoları açısından değil, ülkeye sağladığı güçlü ekosistem açısından çok pahalı. Biz de ülke olarak bu bedelimizi muhafazalı ve geliştirmeliyiz.
Kamuya düşen hakikat yatırımları desteklemek ise, biz sanayicilere düşen, bu ekosistemi güçlü tutarak sürdürülebilir bir hacim yaratmak olacaktır. Bu noktada tüketici markası oluşturmak kadar endüstriyel marka olmak da çok pahalı. Biz bu güce sahibiz. Türkiye’nin yıllık Ar-Ge harcaması yaklaşık 14 milyar dolar. Bu 3 yılda 42 milyar dolar eder. Bölük pörçük, 1 milyon o şirket 2 milyon bu şirket toplam bir gelişim sağlamak çok güç. Halbuki 42 milyar doları selektif bir bakış açısıyla 3-4 dala yatırırsak her dalda dünyada faal oluruz. Dokumacılık de her vakit bu dallardan birisidir.
Avrupa fuarlarındaki daralma Türkiye’ye avantaj sağlıyor
BTSO Başkanı İbrahim Burkay, Avrupa’daki fuarlarda son devirde yaşanan küçülmeye dikkat çekerek, bunun Türkiye’de düzenlenen fuarlara olumlu yansıdığını söyledi. Burkay, “Heimtextil’de Avrupa’nın katı vize siyasetlerinin ve ekonomik belirsizliklerinin tesiriyle fuarların her geçen yıl küçüldüğünü bir kere daha gözlemledik. Başta Çin olmak üzere Afrika ve Asya’dan bir çok iştirakçi vize zorluğu nedeniyle iştirak sağlayamadı.
Avrupa’daki bu daralma, Türkiye’de düzenlediğimiz HOMETEX üzere fuarların memleketler arası alanda daha cazip hale gelmesini sağlıyor. KFA Fuarcılık tertibinde ve TETSİAD iş birliğiyle düzenlediğimiz HOMETEX Konut Dokumacılığı Fuarı’mız, her geçen yıl daha da büyüyor. HOMETEX’e ilgi çok yüksek. Mayıs ayında gerçekleştireceğimiz fuarda, 11 holün tamamı şimdiden doldu. Önümüzdeki yıllarda HOMETEX’i çok daha güçlü bir marka haline getireceğiz” sözlerini kullandı.
