Nurdoğan A. ERGÜN
Mevcut ekonomik konjonktürde hem iç hem de dış pazarlarda mevcudu korumak için stratejik ataklar yapan Türkiye küçük konut aletleri dalı, yalnızca eser değil marka ile kültürü harmanlayıp satacak. 2023-2024 Eylül periyodu prestijiyle yüzde 10.2’lik bir büyüme yaşayan ve bu yılın birinci 9 ayı prestijiyle 2.6 milyar dolarlık pazar hacmine ulaşan sektör, 2025 yılında da tıpkı rakamları korumak istiyor. Yaklaşık 280 milyon dolarlık ihracatı bulunan küçük mesken aletleri kesimi, tüketicilerde yalnızca fiyat algısı değil kültürel bir bağ oluşturmayı da hedefliyor.
TOBB Züccaciye Meslek Komitesi Başkanı ve Küçük Ev Aletleri Endüstrici ve İhracatçıları Derneği (KESİD) Yönetim Kurulu Üyesi Murat Kolbaşı, “Sanayi üssü olan Türkiye’nin ihracatta ayrışabilmesi için marka ile kültür bağını kurması lazım. Müşteri ‘Türk kahvesi makinesi Türkiye’den alınır’ demeli. Misal halde öbür sektörlerde de ‘tekstilde Şile bezi, kumaşta Buldan kumaşı’ dedirtmeliyiz ve bunlar Türkiye’den çıkan markalar olmalı” dedi.
Türkiye küçük mesken aletleri sektörünün dünya ölçeğinde markalara üretim yapan bir yapısı olduğunu ve teknolojiyi ağır kullandığını kaydeden KESİD Başkanı Senur Akın Biçer, “Kârlılıktan taviz vererek üretim ve ihracat gücümüzü koruduk. 2025 yılında da mevcudu korumak istiyoruz. 2026 ise rahatlayacağımız yıl olacak” dedi. Küresel pazarlardaki kaymayı da dikkate alarak kesimin üretim gücüyle China Plus-One’ın (Çin artı bir) alternatifi olmak istediğini söyleyen Biçer, “Finansa erişim hala önemli bir sorun. Lakin yatırım yapmama lüksümüz yok” diye konuştu. 2013 yılında ortaya atılan China Plus-One kavramı, şirketlerin sırf Çin’e yatırım yapmaktan kaçınıp alternatif yerlere de yöneldiği global bir stratejiyi söz ediyor.
“Geri dönüşüm fonu yalnızca fonda kaldı”
Öte yandan küçük mesken aletleri kesimindeki geri dönüşüm ve sürdürülebilirlik konusuna değinen KESİD kurucu Başkanı Bülent Durlanık, “Geçmişte ‘sıfır atık’ projesi başlatıldı ancak beklediğimiz üzere gelişmedi. Projeye nazaran piyasadan seçilen ürünler toplama merkezine gelecekti. Lokal yöneticiler buna sahip çıkmadı. Eski eserleri nereye nasıl vereceğimizi bilemez olduk. Sonra akredite kuruluşlar oldu. Sonra da bir bildiri ile ürettiğimiz eser fiyatının belirli bir kilogramı kadar kesinti fona aktarıldı. Bu dönüşüme gidecek diye bekledik fakat o da olmadı. Şu an hedefsiz bir fon ödüyoruz” değerlendirmesi yaptı.
Bütün ihracatçılar üzere küçük mesken aletleri bölümünde de finans sorunu bulunduğunu söyleyen KESİD Yönetim Kurulu Üyesi ve Arçelik Yönetici Müdürü Mustafa Hacısalihoğlu, “Rekabet ettiğimiz birçok ülkede ihracatçıya takviye var. Personellik maliyetleri, üretim maliyetleri bir de buna ek hammadde maliyetleri var. Özellikle paslanmaz çelik ithalatına yılbaşından bu yana getirilen ek vergiler, rekabette elimizi zayıflatıyor” diye konuştu.
Yerli ve ulusal ‘çeyiz günü’ yapılacak
Küçük mesken aletleri ve züccaciye dalı olarak black friday gibisi bir aktiflik hazırlığında olduklarını açıklayan Murat Kolbaşı, “Sadece Türkiye’ye özel, e-ticaret platformlarında ‘çeyiz günü’ aktifliği yapmayı planlıyoruz. Birinci etapta Türkiye’de faaliyet gösteren markalar için düşündüğümüz bu aktiflikle kültürü dijitale de taşımayı amaçlıyoruz. Büyük ihtimalle ilkbahar devrinde olacak” dedi.
Tüketici ‘akıllı çözümler’i tercih ediyor
KESİD, Türkiye’de konut elektroniği dalının talep dinamiklerini takip etmek emeliyle; mevcut eser sahipliğini, memnuniyet düzeyini ve tüketicinin satın alma niyetli olduğu eser kümelerini tespit ederek dalın geleceğine dair öngörüde bulunmak emeliyle bir araştırma gerçekleştirdi. Research İstanbul tarafından yapılan araştırmaya 18 yaş üstü bin 521 kişi katıldı. Araştırmanın sonuçlarına nazaran, eser seçiminde tüketicilerin fiyattan çok fonksiyonelliğe ve vakit tasarrufuna kıymet veriyor.
En fazla artış epilasyon aletlerinde
Global ölçekte 45.75 milyar dolarlık bir hacim yakalayan küçük konut aletleri pazarının 5 yıl içinde yüzde 3.1 büyümesi bekleniyor. Türkiye’de yüzde 40.40 elektrikli süpürge, yüzde 15 ütü ve düzleştiricinin hissesi bulunuyor. Türkiye’de eserlerin artış oranı ise şöyle; yüzde 53 tam otomatik espresso makinesi, yüzde 38 ıslak-kuru süpürge, yüzde 29 şarjlı dik süpürge. Satışı en çok artan eser kümesi ise yüzde 191 ile epilasyon aleti oldu.
