Bu bir COP29 eleştirisidir

Başak Parıltı GÖKÇAM

11 Ka­sım’da başlayan COP29, farklı panel ve et­kinliklerle 22 Kasım’a kadar devam edecek. Her yıl aşikâr bahislere odaklanılan COP top­lantılarında bu yılın konusu ise iklim finan­sı. Yani iklim kriziyle çabada gereken dönüşümde paranın nasıl bulunacağı, zen­gin ülkelerin iklim değişikliğinden en fazla etkilenen fakir ülkelere ne kadar yardım­da bulunacağı üzerine tartışılıyor. Ama so­run şu ki hakikaten bu durum yalnızca tartış­makla kalınıyor. Çünkü şu güne kadar ortaya atılan net bir sonuç, taahhüt yok.

13-15 Kasım tarihleri ortasında Socar Türkiye’nin davetlisi olan basın mensu­bu kümesiyle Bakü’ye COP29’u takip etme­ye gittik. Sürdürülebilirliğe gönül vermiş ve her gün bu alanda sayfa hazırlayan bi­ri olarak birinci COP tecrübemi ‘hayal kırık­lığı’ olarak tanımlıyorum maalesef. Şahit olduklarım, duyduklarım, şahit oldukları­mı paylaşarak hem üstümdeki bu yükü at­mak hem de üstü çizilmiş sürdürülebilirlik kavramının artık altının çizilmesi gerekti­ği inancımı kaleme almak istiyorum.

Aşırı tüketimle COP’landık

Bakü Olimpiyat Stadyumu’nun hem içinde hem de etrafında kurulan Blue Zone ve Green Zone isimli süreksiz alanlar­da gerçekleştirilen COP29 etkinliklerin­de öncelikle birinci dikkat çeken şeyin aslında bir yönlendirmenin var olmayışı, katılım­cıların daima oradan oraya koşturmak­la uğraşması diyebilirim. Neredeyse tüm dünyanın iştirak gösterdiği böylesine bir aktiflikte bu sorun bence hiç yaşan­mamalıydı.

Bunun yanı sıra gezegenimi­zin bugün geldiği durumun ana nedeninin çok tüketim olduğunu daima söylüyoruz. Ancak gezegenin geleceğinin konuşuldu­ğu COP29 üzere bir etkinlikteki o dijital ek­ranların gayesini ne yazık ki ben anlaya­madım. Harcanan gücün aktiflik bite­ne kadar gezegene verdiği zararın faturası ne olacak sanırım bunun da hesaplanması gerekiyor. Zira anlatılanlar ve yapılan­lar maalesef çelişiyor.

Termos yolunda can verenler

Gelelim işin sembolik kısmına. COP29’da plastik şişe kullanımının önüne geçmek maksadıyla her iştirakçiye bir adet termos hakkı bulunuyor olsa da o termo­su almak için dönmemiz gereken ‘sağ’ ne yazık ki hiç bitmedi. Bu termosun gerçek­ten emeline uygun verilmesi ismine doğru­dan giriş kartıyla birlikte teslim edilmesi gerekirdi. Zira zati termosu alırken yapmanız gereken şey yalnızca kartınızı okutmaktan ibaret. Lakin termosu alabil­meniz için o denli bir güzergâh çizmişler ki, kalabalık ortasında koşturmaktan öteki bir dermanınız olmuyor. Olağan kim bilir tahminen de kuraklığa dikkat çekmek, suyun önemi­ni anlamanız için yapılmıştır bu uzun ve dönemeçli yol…

Katılımcılar ne kadar farkında?

Türkiye Pavilyonunda takip ettiğim pa­nel sonunda denk geldiğim bir imajla sarsılışımı da eklemeden duramayacağım. Bilinçsiz atık çıkarmanın, çıkan çöpün or­talığa bırakılmasından çok çöp kutusu­na atılmasının ne kadar değerli olduğunu yılın her günü konuşuruz. COP katılımcı­larının farkındalık seviyesini düşündüğü­müzde ortaya çıkan imaj ne yazık ki saksıların tabanına bırakılan kâğıt bardak­ların ötesine geçemedi.

Her şirket, her ül­ke kendi stratejisini anlattı, ne yapılma­sı gerektiğini uzun uzadıya konuştu fa­kat COP28 başarısızlığı pek de gündeme gelmedi. Üstelik sürdürülebilirlikteki prestij kaybına bir de geceliği 125 bin TL olan ve en az 6 günlük rezervasyon koşulu istenilen otel odaları dahil oldu. COP29 gayesinden saptı. Ülke kazandı tahminen evet lakin dünya tekrar yarınlarından kaybetti. Umuyorum ki COP30’da nitekim yapıl­ması gerekenleri değil de kimin hangi rolü üstleneceğini dinleriz.