Necmi ÇELİK
İsveç merkezli sensor, yazılım ve otonom teknolojiler şirketi Hexagon satınalma ve birleşmelerin yanı sıra odaklı yeni büyüme vizyonu sayesinde bugün global bir şirkete dönüşmüş durumda.Hexagon Türkiye Genel Müdürü Koray Alpaslan, Hexagon’un dünyada Airbus ve NASA, Ford, Tesla, Johnson & Johnson, LG ve otomotivde BYD, Cherry, Audi, Volkswagen Küme üzere birçok şirkete hizmet verdiğini, Türkiye’de ise otomotiv ve uçak sanayi başta olmak üzere Türk endüstrisinin kıymetli bir kısmında Hexagon teknolojilerinin kullanıldığını belirtiyor. İFM’de Kalite Fuarı sırasında görüştüğümüz Koray Alpaslan’ın DÜNYA Gazetesi’nin sorularına verdiği cevaplar şöyle oldu:
Hexagon kurumsal seyahatte hangi kademede bulunuyor?
Hexagon söz olarak altıgen manasına geliyor. Velhasıl birçok mühendislik ve tasarım alanında kullanılan geometrik bir biçim. Şirketimiz Hexagon 50 ülkede yaklaşık 24 bin 500 çalışan ile faaliyet gösteren, Nasdaq ve Stockholm borsalarında süreç gören, 5,4 milyar euro ciroya sahip sensör, yazılım ve otonom teknolojilerini birleştiren dijital gerçeklik çözümlerinde dünya lideri olan bir markadır. Hexagon halihazırda 5 farklı iş kolunda (Asset Lifecycle Intelligence, Autonomous Solutions, Geosystems, Safety, Infrastructure & Geospatial ve Manufacturing Intelligence) faaliyet gösteriyor. Burada üzerine konuştuğumuz alan ise Üretim Zekâsı yahut Manufacturing Intelligence. Hexagon, metroloji yani ölçüm aygıtları alanında eşsiz tahliller sunan bir şirket.
Türkiye’de 40 kişilik ekip
Hexagon Türkiye hakkında bilgi verebilir misiniz?
Hexagon Türkiye, 2007 yılında başarılı iş geliştirme faaliyetleri ve Türkiye pazarında tespit edilen kıymetli potansiyel doğrultusunda ana şirketinin aldığı stratejik bir kararla faaliyetlerine başladı. Şirketin Türkiye’deki kuruluşu, mevcut bir iş ortağının satın alınması ve tüm takımının Hexagon’a entegrasyonu yoluyla gerçekleşti. Böylelikle devam eden faaliyetler ve gelecek için sağlam bir temel atıldı. Türkiye’de toplamda 40 kişilik bir takımla çalışıyoruz.Ankara ve Bursa’da yerleşik ofis ve laboratuvarlarımız bulunuyor. Satışını gerçekleştirdiğimiz cihazlarımıza yönelik kalibrasyon hizmeti sunuluyor. Türkiye’de aktüel olarak 2000’in üzerinde makinemiz mevcut ve bunların yarıya yakını taşınabilir sistemlerden oluşuyor. Laboratuvarlarımızda bu makinelerin yurtdışına gönderilmesine gerek kalmadan tüm hizmetler verilebiliyor. Otomotiv, havacılık, savunma başta olmak üzere genel üretim, elektronik, medikal eser bölümünde bu makineler kullanılıyor. Türkiye’de bizim makinelerimizin genel pazar hacminin 40-45 milyon euro ortasında olduğunu varsayım ediyoruz.
Hangi kesimlere hitap ediyorsunuz?
9 binden fazla çalışanı bulunan Hexagon MI (Üretim Zekâsı) kısmı, otomotiv, havacılık, savunma ve genel üretim bölümleri üzere alanlarda faaliyet gösteriyor. Metroloji alanında tahminen de yalnızca bize has olacak biçimde bütün bölümlere yönelik geniş bir eser gamımız var. Optik yahut lazer teknolojilerimizle, koordinat ölçüm makinelerimizle hem saç telinin 1/100’üne denk gelecek mikron düzeyinde hem de bir geminin arabanın yahut uçağın tamamını ölçebilecek büyüklükte tahliller sunuyoruz.
CERN laboratuvarında lazer tarayıcılar
Müşterileriniz ortasında kimler var?
Hem ulusal hem de küresel ölçekte, bölümünün öncü ve tanınmış şirketleri müşterilerimiz ortasında yer alıyor. Örneğin Airbus, Volvo, Ford ve ilaç dalında yer alan Bayer var. Ayrıyeten dünyadaki en değerli bilim merkezlerinden CERN laboratuvarında da bizim lazer tarayıcılarımız kullanılıyor. Dünyada insanoğlunun yaptığı en büyük makine CERN’de yer alan dairesel parçacık hızlandırıcıdır. Orada teknolojimizin kullanılması bizim için gurur kaynağı. Ayrıyeten SpaceX, BMW, Türkiye’ye yeni yatırım yapmış olan BYD, Cherry, Audi, Volkswagen Küme markaları bizim teknolojilerimizi kullanıyor. Şu an ticari olarak kullanılan araçların yüzde 95’inde, dünyada mevcut bütün uçakların yüzde 90’ında ve hatta kullanılan bütün cep telefonlarının yüzde 75’inde Hexagon teknolojisi var. Hexagon’un sunduğu gerek yazılım gerekse donanım içeren tahliller bir formda günlük hayatımızda karşılık buluyor.
Hexagon’un gelecek vizyonu nedir?
Hexagon Türkiye, bilhassa 2023’ten bu yana bir değişim içinde. Yurt dışında bu değişim daha evvel başlamıştı. Yalnızca bir makine üreticisi olmanın ötesinde, müşterilerimizin konsept evresinden üretime kadar tüm süreçlerini destekliyoruz. Bilgisayar dayanaklı dizayn, mühendislik ve üretim tahlilleri sunarak, üretim süreçlerini daha verimli ve hassas hale getiriyoruz. Hexagon, globalde 2030’a kadar her yıl yüzde 12 oranında büyümeyi hedefliyor. Bunun yüzde 3-5’lik bir kısmının satın almalarla gerçekleşmesi planlanıyor. Gelecekte, dijital dönüşüm ve yapay zekâ vizyonumuz doğrultusunda, üretim süreçlerini daha verimli ve akıllı hale getirmeye devam edeceğiz. Ayrıyeten, sürdürülebilirlik ve güç verimliliği mevzularında yeni projeler geliştirmeyi hedefliyoruz.
Son 50 yılda üretim süreçlerinde ölçüm teknolojileri nasıl değişti?
Elbette her vakit üretim yapılıyordu. Fakat üretim hassasiyeti ve denetimi farklıydı. En kolayından mikrometrelere bakacak olursak, mikron düzeyinde ölçen aygıtlar geçmişte bu kadar hassasiyetle ölçemiyordu. Üretimin her alanında makine hassasiyeti artık epey kıymetli. Geçmişte bu kadar hassasiyetle ve tekrarlanabilir halde ölçemiyorken şu an neredeyse kusursuz bir ölçüm yapılabiliyor. Örneğin 10.5 mikron ölçüsünde üretilmesi gerekirken 10.3 mikron üretildiğinde ihtar veren ya da üreticinin bilgisi dahilinde onay veren ölçüm yazılımlarımız var. Yazılımların yanı sıra ölçüm süreçlerini gerçekleştiren sabit ve taşınabilir makinelerimiz de bulunuyor. Bu sistemler ve yazılımların olmadığı vakitlerde kestirim edersiniz ki; üretici firmaların işi epeyce zordu. Son 40-50 yılda bu noktada dünyada devasa bir ilerleme var. Teknoloji gitgide olgunluk ve harikalık noktasına yaklaşıyor.
Artık her şeyin daha pratik hale geldiğini söyleyebilir miyiz?
Tabii ki. Mesela büyük bir ölçüm yapılması gerekiyor ve bunu ekipman, kablo irtibatları nedeniyle fiziki olarak yapmak epey güç. Bu ölçümü artık kablosuz temasla kusursuz bir biçimde yapma ve bilgileri süratli bir halde bilgisayar ortamında işlenebilir hale getirme imkanına sahibiz. Bir öteki değerli gelişme de Nexus sistemini kullanarak bulut tabanlı bir yapı ile çeşitli coğrafik bölgelerden alınan dataları, farklı ülkelerdeki uzmanların birlikte çalışabilir hale gelmesi. Microsoft, Amazon Web Services ve Nvdia üzere iş ortaklarımızla hayata geçirdiğimiz bu teknolojiyi önümüzdeki yıl Türkiye’de de müşterilerimizin hizmetine sunmayı planlıyoruz.
Kendi yapay zekamızı yarattık
Yapay Zekayı iş süreçlerinizde nasıl değerlendiriyorsunuz?
Hexagon, yapay zekayı üretim süreçlerine erken evrede dahil eden kuruluşlardan biridir. Öncelikle, bu teknolojiyi kullanmaya makine tahsili ile başladık. 2014 yılında ise bunu tüm süreçlerimize entegre ettik. Akabinde, 2018’de derin öğrenme kavramını süreçlerimize ekledik. 2022’de ise üretken yapay zekayı entegre ettik ve bunu “Hexagon ChatGPT” olarak isimlendirdik. Bu, açık kaynak versiyonundan farklı bir yapı; zira bilgilerimizin herkesle paylaşılmasını istemiyoruz. Elhasıl bize özel bir Hexagon ChatGPT geliştirdik. Bu sistemi, GitHub ve Nexus üzere destekleyici uygulamalarla bir ortada kullanarak sektörel tahliller üretiyoruz. Günümüzde bugün birçok şirket cirolarının yüzde 6-8’ini AR-GE’ye ayırıyor. İlaç şirketlerinde bu oran yüzde 15’lere çıkabiliyor. Büyük teknoloji şirketlerinde ise bu oran yüzde 25’lere kadar yükselebiliyor. Biz Hexagon olarak satışlarımızın yüzde 15’ini AR-GE’ye ayırıyoruz. 610 milyon euroluk bir AR-GE bütçemiz var. Bu yaklaşım rekabetçi ortam içerisinde Hexagon’u sürdürülebilir ve güçlü kılıyor.
