Başak Işık GÖKÇAM
Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçıları Birliği (ÇCSİB) İdare Heyeti Lider Yardımcısı Abdulhamit Akçay, “En büyük meselemiz Türk lirasının çok güçlü olması yani kur düzeyinin gerçek belirlenememesi. Rekabet ettiğimiz ülkelerin agresif fiyat siyasetleri karşısında zorluk yaşıyoruz. Global gelişmelerden kaynaklı olarak ihracatta yaşanan sakinliğin tesirini ve üretim fazlasını da göz önünde bulundurduğumuzda bu yılı yaklaşık 1,2 milyar dolarlık ihracatla kapatacağımızı öngörüyoruz.
Gerekli düzenlemeler yapılmadığı takdirde önümüzdeki yıl içinde lakin emsal bir sayıya ulaşabiliriz. Ölçü bazında ise önümüzdeki yıl yüzde 10’luk bir artış yaşanabilir” diye konuştu. Memleketler arası çimento sanayisinin buluşma noktası olan INTERCEM’in İstanbul’da düzenlenen konferansının açılışında konuşan ÇCSİB Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı Abdulhamit Akçay, dünyadaki jeopolitik ve ekonomik gelişmelerin bölüme tesiri ile Türkiye’nin global çimento dalındaki stratejik rolüne dikkat çekti.
Konferanstaki sunumunda Türk çimento kesiminde yaşanan meselelere ve tahlil tekliflerine değinen Abdulhamit Akçay, “Avrupa’da ve Orta Doğu’da devam eden savaş, dünya ticaretini değerli ölçüde etkiliyor. Avrupa’da tekrar artan tansiyon, güç piyasalarında ve lojistikte bir müddettir görülen rahatlamanın pek de sürdürülebilir olmadığını gösteriyor. Orta Doğu’da yaşanan savaş ise global ticaretin can damarlarını tehdit etmeye devam ediyor” açıklamasını yaptı.
Özellikle global deniz ticaretinin yüzde 15’inin gerçekleştiği Süveyş Kanalı üzere son derece kritik olan bir su yolunda oluşan güvenlik meselelerinin, milletlerarası ticaretin akışını önemli manada sekteye uğrattığını belirten Akçay, “Öyle ki geçtiğimiz yıl Aralık ayı prestijiyle artan ataklar sonucunda Süveyş Kanalı’ndaki gemi trafiği yüzde 50 azaldı. Birebir periyotta seyahat müddetlerinin 10 ila 15 gün daha uzun, maliyetlerin yaklaşık 1 milyon dolar daha fazla olduğu Ümit Burnu’ndaki ticari gemi geçişlerinde ise yüzde 125 artış yaşandı” dedi.
“Rekabette zorlanıyoruz”
Akçay, Akdeniz bölgesinden yapılan çimento ihracatının yarısından fazlasını, dünya genelindeki çimento ihracatının ise yüzde 13’ünü tek başına gerçekleştiren Türk çimento kesiminin global ekonomik gelişmelerden nasıl etkilendiğini ise şöyle anlattı: “Çin’deki yavaşlamadan ötürü o bölgedeki tedarikçilerin gaye pazarlarımıza kaymaya başlaması, savaş yahut politik tansiyonlardan ötürü birtakım pazarlarımıza yönelik ihracatın büsbütün durması yahut azalması performansımızı olumsuz etkiledi. Her ne kadar geçtiğimiz yıllara nazaran güç fiyatları daha makul düzeylere gelmiş olsa da güçteki dışa bağımlılığımız nedeniyle de birtakım zorluklar yaşamaktayız.
En büyük sıkıntımız ise Türk lirasının çok güçlü olması yani kur düzeyinin hakikat belirlenememesi. Rekabet ettiğimiz ülkelerin agresif fiyat siyasetleri karşısında zorluk yaşıyoruz. Global gelişmelerden kaynaklı olarak ihracatta yaşanan sakinliğin tesirini ve üretim fazlasını da göz önünde bulundurduğumuzda bu yılı yaklaşık 1,2 milyar dolarlık ihracatla kapatacağımızı öngörüyoruz. Gerekli düzenlemeler yapılmadığı takdirde önümüzdeki yıl için de lakin benzeri bir sayıya ulaşabiliriz. Ölçü bazında ise önümüzdeki yıl yüzde 10’luk bir artış yaşanabilir.”
“2026’da rahatlarız”
2025 yılı prestijiyle iktisattaki problemlerin yavaş yavaş sona ereceğini, asıl rahatlamanın 2026’da yaşanacağını öngördüğünü belirten Akçay, “Açıkçası enflasyonda çok besbelli bir düşüş görmedikçe, Merkez Bankası’nın faiz indirimi kararı vereceğini düşünmüyorum. Hasebiyle ben bu yıl faiz indirimi öngörmüyorum. Artık bir düşüş trendine girdi, en son enflasyon yüzde 51.97 açıklandı. İktisat idaresinin hedeflediği enflasyon oranlarına şimdi yaklaşmış değiliz. Öncelikle bu maksatlara ulaşılması gerekiyor. Amaçlara ulaştıktan sonra faiz indirim tartışmalarının başlamasını gerçek buluyorum” dedi.
Sektör yeşil yatırımlara odaklanıyor
Önümüzdeki periyottaki çimento bölümünün çevreci yatırımlara ağırlaşacağını belirten ÇCSİB Lider Yardımcısı Abdulhamit Akçay, “Karbon ayak izini azaltmaya yönelik yatırımlar yapacağız. Başka taraftan da yeni kapasite artışları beklemiyoruz. Zira Türkiye gereğince yüksek bir kapasiteye sahip ve şu andaki kişi başı tüketim beklentileri mevcut kapasitenin önümüzdeki periyotta bile yeteceğini bize söylüyor. Başka taraftan mevcut yatırımlar tesislerin üretim yerleşkelerinin olağan faaliyetlerine devam etmesi için gerekli olan teknik yatırımlar devam ediyor ve devam edecek” diye konuştu.
Çimento fiyatlarındaki artış enflasyonun altında
Rekabet Kurulu’nun yürüttüğü denetleme çalışmalarına ait çok fazla manipülatif haberler olduğuna ait de konuşan ÇCSİB Lider Yardımcısı Abdulhamit Akçay, “Yanlış bir algı kelam konusu. Bu bilgiyi hakikat bilgi vererek yıkabiliriz. Çimento fiyatlarının epey yüksek olduğuyla ilgili telaffuzlar var. Bunların doğruyu yansıtmadığını açıkça söyleyebiliriz. Gerçekten enflasyon yıllık bazda yüzde 52 artarken çimento fiyatları yıllık bazda yüzde 30’a yakın arttı. Yani enflasyonun hayli altında bir artış kelam konusu.
Enflasyonla çabada hem kamuya hem de topluma dayanak sağlamak ismine çimento dalı bu yükü taşıyor lakin şimdi yansıtmış değil. Epeyce gerisindeyiz enflasyonun. Bu algının yanlış olduğunu destekleyecek başka bir konu da şu; toplam inşaat maliyeti içerisinde çimentonun yeri yüzde 4. Bütün inşaat maliyetlerindeki artışın çimentoda enflasyonun altında kalan bir fiyat yükselişine bağlanmasını ben haksızlık ve yanlış bir duruş olduğunu söyleyebilirim”dedi.
“Ekonomide soğuma başladı”
Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri İhracatçıları Birliği (ÇCSİB) İdare Konseyi Lider Yardımcısı Abdulhamit Akçay, “Krediye erişim güç bununla ilgili her gün yeni düzenlemeler yapılıyor. Finansman maliyeti artmış durumda. Bu işletme sermayesi tarafında bilhassa gerçek kesimi kıymetli biçimde etkilemiş durumda. Öteki taraftan devletin bilhassa ihracat tarafında ve küçük işletmelere KOBİ’lere finansman konusundaki gayretini da görüyoruz. Orada da kredilendirme yolunda önemli adımlar atılıyor lakin topyekün değerli bir daralma var. Ve bunun yansımasında imalat sanayiinde bir düşüş kelam konusu. Münasebetiyle iktisatta bir soğuma var diyebiliriz” değerlendirmesinde bulundu.
Finansman maliyeti yüksek ama…
Çimento dalının inşaat dalındaki en kıymetli tedarikçilerden bir tanesi olduklarını belirten Abdulhamit Akçay, “Diğer dallarla kıyasladığımızda bizde zelzele sonrası inşaat faaliyetleri aktiviteyi güçlü tutmaya devam ediyor lakin konut tarafında birebir şeyden bahsedemeyiz. Ülke genelinde konut satışlarında ve üretimlerinde gerilemeler kelam konusu. Geçen yıl yüzde 17.5 oranında bir düşüş vardı konut satışlarında.
Bu yıl birinci 6 ayı değerlendirdiğimizde aslında geçen yıla misal bir keskin düşüş olmamakla birlikte geçen yıla yakın bir satış seviyesi kelam konusu. Çimento tarafında finansmana erişimle ilgili maliyetlerin yüksek olması nedeniyle bir zorluk var öteki bütün bölümlerde olduğu üzere. Finansmanın maliyeti yüksek. Ancak bu bizim faaliyetlerimizi çok etkilese de devam etmemize mani değil” diye konuştu.
