Tarımsal destekler üreticiyi memnun etmedi

Özlem SARSIN

İzmir Ticaret Borsası Yöne­tim Kurulu Lideri Işınsu Kestelli, iktisatta yaşa­nan bu kuvvetli sürecin tarım sek­törünü de olumsuz etkilediğini söyleyerek, hafta sonu açıklanan dayanakların hayal kırıklığı yaşat­tığını söyledi.

Tarımın, hiçbir ülkenin ken­di haline bırakamadığı, herkesin kendi imkanları doğrultusunda desteklediği bir bölüm olduğu­na işaret eden Kestelli, ziraî desteklemelerin üretim planla­masında bir siyaset aracı olarak kullanılabilmesi için yıllık ola­rak değil en az 3 ila 5 yıllık dö­nemler halinde açıklanmasının değerli olduğunu yineledi.

“Destek ölçüleri hayal kırıklığı oldu”

Kestelli, “Uzun yıllar sonra hem bizim hem de tüm dal paydaş­larının bu talebi karşılık buldu ve hayvancılık takviyeleri geçtiği­miz ay 3 yıllık olarak açık­landı. Benzeri bir uygu­lamayı bitkisel üretim takviyeleri için de bekli­yorduk. Fakat hafta so­nu Resmî Gazetede yayınla­nan Cumhurbaşkanlığı kararı ile bitkisel üretim dayanakları geçmiş yıllarda olduğu üzere tekrar tek yıl­lık açıklandı. Yeni modele ait çalışmalar muhtemelen tamam­lanmamış olmalı ki, Sayın Bakan; 2024 yılı üretimleri için verilecek bu takviyelerin, Bitkisel Üretim Planlaması öncesinde eski mo­dele nazaran uygulanacak son dayanak kararı olduğunu vurguladı.

Ve bit­kisel üretimde planlamaya 2024- 2025 periyoduyla başlanacağını ve 2025 yılındaki üretimleri kapsa­yacak takviyelerin de önümüzde­ki günlerde açıklanacağını söz etti. Üretim planlamasını hedef­leyen yeni destekleme modelinin nasıl olacağını merakla bekledi­ğimizi belirtmek isterim. Uma­rım dalın kanayan yarası olan arz-talep dengesizliğini ve bunun neden olduğu fiyatlardaki ve dış ticaretteki istikrarsızlığı önleye­cek ve üreticilerimizi şad edecek bir destekleme modeli ha­yata geçer” dedi.

Ancak bu yıl için açıklanan destekleme ölçülerinin üre­ticiler için hayal kırıklığı oldu­ğunu tabir eden Kestelli, “ De­kar başına verilen mazot ve gübre takviyelerinde bir ölçü güzelleştirme yapıldı. Kütlü pa­mukta toplam 472 lira, zey­tinde ise toplam 138 lira gübre ve mazot des­teği verilecek.

İki eserde de ge­çen yıla nazaran toplam gübre ve mazot takviyesindeki artış oranı yüzde 29. Ziraî Girdi Fiyat Endeksinin geçen yıla nazaran yüz­de 48 arttığı bir ortamda açıkla­nan gübre ve mazot dayanağının, amaç enflasyona nazaran bile çok düşük kaldığını söyleyebiliriz. Üreticilerimizin merakla bekle­diği kilo başına verilen prim des­teği ise dane zeytinde 15 kuruş­tan 20 kuruşa, zeytinyağında 80 kuruştan 100 kuruşa yükseltildi. Kütlü pamukta ise bir artış ya­pılmadı ve son iki yılda olduğu üzere kilogram başına 1,6 lira ola­rak açıklandı” diye konuştu.

Pamuk fiyatları diplerde

İTB Yönetim Kurulu Lider Yardımcısı ve Pamuk Casusu Bülent Uçak da 3 yıldır değişmeyen pamuk takviye fiyatlarının yine gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyerek, pamuktaki ıstırapları şöyle aktardı, “Hafta sonu açıklanan takviyeler ve pamuk ile ilgili dayanakları kâfi görmüyoruz. Bunun tekrar Cumhurbaşkanlığı tarafından yine kıymetlendirilerek 3 yıldır devam eden 1.60 TL destekleme priminin güncellenmesi gerekiyor.

30 milyar dolarlık bir ihracata sahip olan bir pazarın 3 yıldır birebir yerde eksi enflasyonla devam ediyor olması mümkün değil. Ticaret yapmak zati her geçen gün zorlaştı, pamuk fiyatları neredeyse tabanlarda ancak başlarda hala daha soru işaretler var: ‘Daha düşecek mi?’ Yoksa bu aceleciliği herkes faturalandırdıktan sonra dünyadan takviye bulup kendini dünyada daha da üstlere taşıyabilecek mi?

Devletin takviye primlerine bir artış yaparak üreticiye bir can suyu vereceğini düşünüyorduk ancak 3 yıldır değişmeyen 1.60 TL’ye devam edildi. Ben bu kararın değişeceğine inanıyorum.”